Schimmelinfecties
Inleiding
Infecties met huidschimmels zien we regelmatig bij de kat en af en toe
bij de hond. De klachten varieren sterk, de een wordt helemaal
kaal, de ander heeft slechts enkele korstjes. Het is ook mogelijk dat
de mens door zijn huisdier besmet wordt.
Voorkomen
Zoals gezegd komen schimmelinfecties vaker bij de kat voor dan bij de
hond. Ook andere dieren (cavia's, konijnen, koeien en paarden) kunnen
soms klachten hebben.
Bij de kat zien we de problemen vooral bij langharige katten. Binnen de
kattenfokkerij vormen schimmelinfecties een groot probleem. Bij groepen
katten (cattery's, asiels) is de ziekte moeilijk te bestrijden.
Oorzaak
De verwekkers zijn schimmels of gisten die zich hebben gespecialiseerd
in het leven op de huid. Het gaat dus om een ander soort schimmel dan u
op oud hout en dergelijke aantreft.
Er zijn een aantal van deze ziekteverwekkers bekend. Bij de hond en kat
gaat meestal om microsporie, een infectie met de schimmels microsporum
gypseum of microsporum canis. Bij andere diersoorten gaat het vaak om
trichophytie, veroorzaakt door trichophyton soorten.
Deze huidschimmels leven van keratine, de stof waar huid en haren uit
bestaan. Ze planten zich voort door sporen, microscopisch kleine
zaadjes, die zeer lang, ook in extreme omstandigheden, kunnen overleven.
Dit laatste maakt de behandeling moeilijk. De schimmel op het dier laat
zich wel aanpakken, maar sporen in de omgeving kunnen jaren voor
problemen zorgen.
Verschijnselen
Dieren met een schimmelinfectie hebben huidklachten. Dit uit zich
meestal als korstjes, pukkeltjes, schilfers en soms kale plekken.
Voorkeursplaatsen zijn kop, oren en nagels, maar de ziekte kan zich
uitbreiden over het hele lichaam. De dieren hebben weinig tot matige
jeuk.
Schimmelinfecties zijn besmettelijk, dus als u meerdere dieren in huis
hebt is de kans dat zij ook klachten hebben groot.
Ook de mens kan besmet raken. Bij ons ontwikkelt zich dan een zogenaamde
ringworm. Deze begint als een klein rood bultje en veranderd in een
steeds grote wordende rode ring, met binnen en buiten de ring normale
huid. Vooral kinderen zijn de dupe om dat hun weerstand minder is dan
die van volwassenen.
Diagnose
Op grond van de verschijnselen kan nooit met zekerheid worden gezegd
dat een dier schimmel heeft. Er is dus verder onderzoek nodig. Dit
onderzoek kan bestaan uit het beschijnen van de aangetaste huid met
UV-licht (black-light), het maken van huidafkrabsels voor microscopisch
onderzoek of het inzetten van een schimmel kweek.
De methode met UV licht is simpel en snel, maar niet 100% betrouwbaar.
Sommige soorten schimmel lichten groen op als ze bestraald worden door
UV licht, maar ook huidschilfers, ontstekingsprodukten en sommige
zalven kunnen een positieve uitslag geven.
Het huidafkrabsel kost iets meer tijd en is betrouwbaarder, maar het is
mogelijk dat je net een paar haren treft die niet aangetast zijn,
terwijl het dier toch besmet is.
De kweek is de meest betrouwbare methode, maar ook de kostbaarste.
Bovendien duurt het drie weken voor de uitslag bekend is. Dit
komt doordat schimmels langzaam groeien.
Behandeling
De behandeling bestaat uit een combinatie van pillen en shampoo. De
pillen bevatten een stof die door het lichaam in de haren wordt
ingebouwd en giftig is voor schimmels, de shampoo bevat een ander
schimmeldodend middel.
De pillen kunnen het beste met wat vet eten worden ingegeven, dit
bevordert de opname van het medicijn uit de darm.
Met de shampoo wordt het dier om de 4 dagen gewassen.
De behandeling duurt minimaal 4 weken, maar vaak langer. Dit komt
doordat de medicijnen eerst in het haar moeten worden ingebouwd voordat
de schimmel afsterft. Aangezien haren traag groeien, duurt het lang
voor de schimmel verdwenen is.
Hiernaast moet ook de omgeving goed schoon worden gemaakt. Vooral als
de besmetting al langer bestaat of als er veel dieren tegelijk
aangetast zijn kunnen er veel sporen in de omgeving zitten. Als deze
niet goed vernietigd worden kunnen de problemen steeds weer terugkeren.
Meestal is het voldoende om de omgeving goed huishoudelijk schoon te
maken (stofzuigen, dweilen, dekens in de was etc. ). In hardnekkige
gevallen kunnen rookkaarsen met een schimmeldodend middel in huis
worden aangestoken.
Preventie
Schimmel is een besmettelijke ziekte. De beste manier om een besmetting
te voorkomen is ieder kontakt met andere dieren te vermijden. Dit is
natuurlijk niet uitvoerbaar.
Wel is het zo dat plaatsen waar veel dieren bij elkaar zitten, zoals
tentoonstellingen, cattery's en asiels een risico vormen.
Het is verstandig om het kontakt tussen de dieren onderling, maar ook het
kontakt met hun eigenaren te beperken. Dit kan door bijvoorbeeld de
dieren niet samen in een kooi te zetten, kammen en borstels niet uit te
wisselen en de dieren niet door iedereen te laten aanhalen.
Verder is een goede vachtverzorging van belang; een gezonde goed
verzorgde huid is niet zo vatbaar voor schimmels als een huid vol
korstjes en wondjes.